Menu

Crítica de «De remate» (8)

Vicente Araguas (Diario de Ferrol) - 13/12/2015

Pero moi de remate

Levaba tempo sen desfrutar tanto un libro como este de Héctor Cajaraville, Premio Xerais de Novela, chamado De remate (Edicións Xerais, Vigo, 2015), e capa, cun nachiño toucado cun pucho de papel ao Napoleón, xa non engana. Cal o algodón do anuncio aquel, non sei se lembran. Pois algo así esta novela de Cajaraville (as brincadeiras co seu propio apelido xa nos din de que pé coxea o autor) puro delirio, ético e estético, tan ben rematado, tan en redondo, que apetece volver principialo. A novela cajaravilleana (ganas dan de trabucarse e mudar o ja en ra e ao revés; por mimetismo ou contaxio) ten que ver coa historia dun fulano que fai columnas de opinión, desas nas que todo entra (estanme zumbando os oídos, eu tamén cultivo o xénero), nun xornal en declive. Motivo de reflexión para o bo de Bieito Sanmarful, galeote de pluma e autor -en paralelo- dun diario intimo, ademais de dunha chea de correos elerctrónicos que nos servirán para balizalo mellor (e de paso á Galicia que vive, que viven os dous, que o único que morre, de momento, Sanmarful, e non estou facendo de "spoiler" que iso xa se sabe). Sábese que morrerá ao remate, de remate, vaia, que o que non fai casar (coa súa parella masculina e maltratadora, manes da cocaína).

Digo que non casará como pensaba que acabaría aquela pimpín, que vía as pelis porno enteiriñas, agardando a ver se ao remate a parella de ximnastas sexuais acababan casando. Permitanme a min tamén a chistonada, que ben podería vir do maxín de Bieito Sanmarful (ou de Cajaraville, que algo seu poñería, digo eu, no estraño suxeito); e que esta novela é sumamente contaxiosa. A min parécemo ao menos. Novela delirante, xa se dixo, en plan fragmentalista (e non podía ser menos se coidamos a maneira do autor de ir desenguedellando o seu enguedello), pero con todo moi ben empastado. De xeito que Bieito Sanmarful, e as súas reflexións de solitario, de Robinsón a bordo dunha illa que anda a aboiar polo mar, resulta personaxe crible, e un non pode deixar de sentir a meirande simpatía por quen vai paseando pola Galicia última, en puridade a de sempre, que se antes non había coca (nesta novela, sen dúbida) augardente caseira de altísima graduación; a das liortas tremendas por lindeiros mal sinalados, a dos entroidos (tal o de Salcedo), a hiperbólica da Cidade da Cultura e tal e rumba.

O tal, xa llo dá a realidade a Cajaraville, a tumba vén da súa imaxinación e sentido do humor, trátese de botellas no mar vidas de América ou da importancia de apelidarse Pirola. Cousa esta, a do humor (elegante, polo demais) no que Cajaraville lembra a outro craque, o amigo Navaza, o dos palíndromos, digo, o de Erros e Tánatos, de quen hai tempo que non leo nada. E aí me doe. Ler a Cajaraville, nada. Fáganlle unha lectura e verán que ben. De Neda.