Menu

«Diadora»

Ese día tocábame correr tres horas. Por que tiña eu que correr tres horas ese día? Pois porque catro semanas máis tarde se celebraba na Coruña a primeira edición do Maratón Atlántico e nun rauto de inconsciencia a comezos de xaneiro decidira inscribirme nel como parte das miñas promesas para aquel 2012 en que facía corenta anos. Iso si, tomei a precaución de cubrir o formulario cun nome falso e poñendo Santiago como lugar de residencia, para que os meus datos reais non me delatasen no máis que probable caso de que ao final non acudise á carreira ou tivese que abandonar pola metade, porque aínda que practicaba deporte con certa asiduidade, aquilo de correr corenta e dous quilómetros eran palabras maiores para min.

Completando a arroutada, ese día descarguei de internet un plan de adestramento para adquirir unha mínima forma física e tratar cando menos de rematar a proba. Nunha web da que non lembro o nome atopei un programa de preparación para desenvolver en trece semanas. Desde ese día ata a carreira faltaban xustamente tres meses, o que viñan sendo as trece semanas do plan, e interpretei a coincidencia como un sinal de que estaba tomando a decisión correcta.

Así que o luns seguinte (16 de xaneiro, lémbroo porque é o aniversario do meu fillo maior, o que me pareceu tamén outro sinal do destino, desta volta talvez un pouco forzado, pois era un asunto meu, non do meu fillo) dei comezo ao plan, que nesa primeira sesión consistía en correr un cuarto de hora a ritmo pausado, arredor de cinco minutos e medio por quilómetro. O tempo de adestramento foi incrementándose progresivamente ata que aquel domingo da novena semana o estrito plan me obrigaba a pasar nada máis e nada menos que tres horas correndo, o que constituía o clímax do ciclo de adestramento, xa que nas xornadas seguintes a intensidade iríase reducindo cara aos últimos días, nos que apenas se esixía un trote lixeiro de media hora co obxectivo de chegar coas pernas descansadas á proba.

Pero o caso é que aquela mañá tocaba correr tres horas, o que equivalía a máis de trinta quilómetros. Así que non me valía o habitual traxecto pola contorna da casa que adoitaba percorrer cando adestraba unha hora ou hora e media. Nesta ocasión sería preciso ampliar o circuíto, e o sábado á noite maquinei un complexo plan: correr hora e media en liña recta, dar a volta e regresar polo mesmo camiño. E o domingo ás nove en punto da mañá estaba listo para comezar a miña particular fazaña. Aínda ía frío naquela altura do ano en que o inverno daba as súas últimas rabexadas, así que por riba da camiseta puxen unha especie de chuvasqueiro que me garantise certa calor corporal. Aquel día estreaba as zapatillas que levaría ao maratón: unhas voadoras da pouco coñecida marca italiana Diadora que comprara por internet e que me chegaran o día anterior por correo; calculei que nun mes darían de si o suficiente para acomodalas aos meus pés pouco convencionais, algo máis anchos e supinadores ca o estándar.

Así que alí estaba eu, na porta da casa, coa familia durmindo e botando a sortes (eu, non a familia) cara a onde tirar durante a primeira hora e media de adestramento. Finalmente optei por coller á dereita, por unha pista forestal paralela á estrada que vai da Estrada (inevitable a redundancia, polo menos desde a precariedade do léxico dispoñible para un home de ciencias coma min) a Forcarei, que me aseguraba total tranquilidade e ao mesmo tempo certa orientación para non me perder polo labirinto de camiños que sucan os montes da Terra de Montes (esta redundancia sería máis evitable, pero vouna deixar como reforzo da anterior). Activei no teléfono móbil a aplicación que me iría indicando o trazado e o ritmo da carreira, e puxen tamén algo de música para estimularme: abrín a carpeta coa discografía completa de ABBA e seleccionei o modo aleatorio de reprodución. Nos primeiros pasos, as pernas laiáronse co renxer queixoso dun gonzo enferruxado.

Ás veces o azar é misericordioso e decide encadear «Dancing queen», «Mamma mia» e «Gimme, gimme, gimme», poñamos por caso, nun crescendo rítmico que impulsa os pasos iniciais. Pero aquel día a primeira canción que soou foi «Chiquitita» na súa versión longa, case dez minutos que non digo que non sexan historia viva da música, pero cuxa cadencia non era o estímulo preciso para un arranque poderoso naquela mañá aínda de inverno para os pesimistas e case primaveral para os que ven o vaso medio cheo. Por que non lle dei ao botón de saltar á seguinte canción? Por que non elimino da carpeta as cancións de ABBA menos propicias para unha xornada atlética? Por que non organizo eu a lista de cancións ao meu antollo?, pode preguntar alguén. E onde estaría entón a graza?

Aos dez minutos xa estaba perdido. Malia a miña minuciosa planificación, abondaron un par de xiros en senllos cruzamentos para perder a referencia da estrada e non saber xa se estaba indo en dirección a Forcarei ou a Cuntis, ata ese punto chegaba o meu grao de desorientación. Por que non mirei no GPS do móbil a miña localización? Por que non busquei un lugar elevado desde o que localizar algunha referencia coñecida? Porque non dei volta simplemente?, pode preguntar o mesmo que preguntou antes o das cancións. E onde estaría a graza entón?, respondo eu de novo.

Deste modo, gozando da liberdade que só se experimenta cando un non sabe onde está nin onde vai (nin que canción vai soar logo da que está escoitando), continuei durante calculo eu que un LP e medio ata que a un lado do camiño un escintilar feble e fugaz captou a miña atención. Alí me detiven, para atopar entre a herba húmida unha especie de funda metálica para tarxetas. Antes de retomar a marcha comprobei que no seu interior cohabitaban un DNI, unha tarxeta do Sergas, outra de Caixa Galicia (hoxe unha reliquia) e unha terceira que a simple vista me resultou irrecoñecible, ademais dun billete de cinco euros dobrado en catro partes para encaixar no exiguo espazo.

Como chegara aquel estoxo á beira dunha senda perdida ou canto tempo podía levar alí foron cuestións que non me formulei ao reiniciar a carreira. Mecanicamente, gardeino nun dos petos do chuvasqueiro que logo de hora e pico de carreira xa era máis encordio que abrigo, e xusto entón o móbil interrompeu a reprodución de «The winner takes it all» co ton dunha chamada entrante. «Esta é Gloria, que se estrañaría de non verme na casa ao espertar. Mira que a avisei de que hoxe saía a correr...», pensei mentres decidía que non era cousa de parar por segunda vez nun minuto para atender unha chamada da que imaxinaba a procedencia e que me obrigaría a determe de novo e logo ter que recuperar o ritmo.

Tras avaliar que estaba a certa altura e que as estradas principais da zona transcorren máis ben polas valgadas, resolvín que a mellor opción era coller sempre o desvío que me levase en descenso. Seguindo esta directriz infalible, non tardei en atoparme nun camiño sen saída que remataba contra un regato, case un río, que non había maneira de cruzar. Malia o fracaso na estratexia, seguín a bo ritmo pola beira na mesma dirección que a corrente de auga, coa esperanza de atopar unha ponte ou construción similar. E mentres me concentraba na busca dun paso que me permitise cruzar ao outro lado sen ter claro sequera se esa era mellor opción que manterme na marxe en que estaba, de súpeto vin un coche que viña directo cara a min.

           

Cando comezaba un acrobático xiro para tratar de esquivalo, caín na conta de que era imposible que aquel vehículo me alcanzase, auga por medio: non era máis ca un efecto óptico provocado por unha revolta do río, que obrigaba a un rodeo abrupto no camiño polo que eu seguía correndo. E provocado tamén pola existencia dunha estrada na outra beira, concluín alborozado: agora só era cuestión de atopar o xeito de cruzar aquel regato, no que a ollo calculei que, malia a anchura considerable, o fondo non debía superar o medio metro.

O medo a seguir afastándome e logo multiplicar o tempo de regreso levoume a tomar a decisión que xa levaba remoendo uns minutos: nun lugar en que o leito do río semellaba máis próximo á superficie detiven a marcha e botei un pé para dentro da auga. Nin sequera o frío intenso mitigou a sorpresa de descubrir que o que me pareceran uns poucos centímetros era en realidade máis dun metro de fondo, de modo que en só dous pasos me encontrei a min mesmo mergullado ata o embigo. Cos brazos en alto para manter o móbil seco, vinme na obriga de alancar unha ducia de veces ata alcanzar o outro lado, pois con cada un daqueles pasos submarinos só conseguía avanzar o que viría sendo a metade dun paso terrestre.

Cando cheguei á beira contraria aínda tiven que gabear e atravesar un cacho de monte entre xestas, uces, silveiras, mimosas, fentos e toxos para saír á estrada pola que circulaba o coche que vira pasar. Coas zapatillas novas pingando e tremendo de frío, tiven que decidir de novo cara a que lado reiniciar a marcha. Nunha nova faceta que poderiamos describir como a dun arremedo de Sherlock Holmes hiperventilado e hipotérmico matinei, sen moita base, que a aquela hora era máis doado que un coche fose cara a unha vila principal ca que volvese de alí, polo que continuei a carreira na dirección que levaba o turismo minutos antes, supoñendo que a miña teoría fose correcta e que esa vila principal fose A Estrada, o cal non era pouco supoñer. Se alguén se pregunta por que non recorrín á posición do sol para me orientar é que non ten idea de como é aquí o mes de marzo...

Varios centos de metros máis adiante unha placa indicaba o quilómetro 4 dunha para min descoñecida estrada PO-7102. Que quería dicir aquilo? Que estaba a catro quilómetros do remate da vía ou que esta comezaba catro quilómetros antes? Só o seguinte indicador, sinalando o 3 ou o 5, podería resolver o enigma. Uns minutos despois, naquela miña particular ruleta a boliña parou do lado do 3; é dicir, estaba a tres quilómetros de algures, fose ese algures unha poboación, o enlace con outra vía ou, no mellor dos meus soños, a localidade de partida, da que polo que eu sabía podía estar a tres, trece ou trinta quilómetros.

Continuei pola beiravía sen me cruzar con vehículo ningún mentres o punto quilométrico 3 daba paso ao 2, e este ao 1, e un pouco máis adiante o misterio desvelouse: a PO-7102 remataba nunha especie de semirrotonda para a incorporación a unha nova estrada. Ía poñer en marcha por enésima vez o consabido sistema de elección esquerda-dereita cando unha luciña se acendeu na miña cabeza: aquela era a estrada da Estrada (xa expliquei antes o inevitable desta reiteración, polo menos para alguén coas miñas limitacións) a Forcarei! Aquela curva en subida, aquel dobre carril... Non era un traxecto que eu realizase con frecuencia, pero non cabía dúbida: collendo cara ao lado esquerdo ía dereito (valla o paradoxo) á casa.

De novo a incógnita da distancia despexouse axiña, o tempo que tardou en aparecer o seguinte punto quilométrico: un doce enorme (non me refiro a unha torta de voda, senón ao número, cousas da diloxía), indicaba que aínda me quedaba unha hora de suplicio, no mellor dos casos. Tendo en conta que levaba xa dúas horas e media cumpridas de carreira, as tres horas do plan ían verse amplamente sobordadas. Malia todo, aquel «12» da EP-7001 que eu sabía que comezaba na Estrada foi coma un bálsamo que me reconciliou coa vida: estaba a doce quilómetros da casa e, por canso e mollado que me achase, saber por fin o que me agardaba facía o esforzo máis levadío.

Pero a catro quilómetros do final o meu corpo negouse a correr máis e tiven que seguir andando. Estou seguro de que os expertos convirían en que dera de bruzos co famoso «muro» dos maratonianos, acrecentado neste caso pola miña deficiente forma física, a andaina extraviada polos montes, cruzar regatos xeados e non comer nin beber nada en tanto tempo.

Pouco despois daquela rendición a medias atopei unha fonte en que afogar a miña aflición. Ao seguir o camiño cruceime cun cartel en que unha liña vermella indicaba que estaba abandonando o lugar da Consolación e pareceume que aquilo agochaba tamén un certo simbolismo. O resto do percorrido realiceino no que se podería definir como un trote lixeiro; por estraño que pareza, a caixiña coas tarxetas que gardara no chuvasqueiro estaba tan afastada da miña cabeza que se alguén me preguntase naquel momento tería que insistir para facerme o acordo. Finalmente, catro horas despois do inicio daquela peripecia, e entre os retrousos de «Waterloo», á unha e seis minutos da tarde enfilei a rúa en que está a miña casa.

Na porta agardaba a miña muller, acompañada dos nosos dous fillos. Os tres compunxiron aínda máis o seu rostro xa compunxido ao ver chegar o páter familias arremedando a fazaña de Filípides, pero ranqueando, forzando un sorriso tranquilizador que debía resultar pavoroso, cun ronsel de pingas tras de si e, en xeral, con aspecto (totalmente fiel á realidade, por outro lado) de ter deixado os fígados polo camiño.

Tras unha ducha reparadora por fin me lembrei do estoxo, que seguía dentro do peto do chuvasqueiro. Alí comprobei que todos os documentos estaban a nome dun tal Francisco Couceiro Magán, e que no DNI seu figuraba un enderezo da Estrada ao que decidín que me achegaría á última hora da tarde para darlle unha alegría ao paisano. Para a miña sorpresa, aquela tarxeta que non identificara nun primeiro momento resultou ser, casualmente, a de socio do «Club Diadora», que prometía fabulosos descontos e vantaxes aos usuarios fieis á mesma marca de zapatillas pola que eu me decantara na miña busca de gangas pola rede.

Serían sobre as oito cando cheguei ao enderezo indicado. Era case noite (o cambio de hora aínda se produciría a fin de semana seguinte), o que me permitiu observar que no interior da vivenda había unha luz acesa no que supuxen que sería a sala de estar. Chamei ao timbre e unha muller que estou seguro de que noutras circunstancias me parecería atractiva, pero que nese transo presentaba un aspecto visiblemente desmellorado, abriu a porta.

«Boas noites, vive aquí Francisco Couceiro?», preguntei. Nese momento a muller rompeu a chorar e fixo ademán de pechar a porta, pero no último instante acordou. Entre saloucos pediume perdón, mentres me aclaraba que a súa reacción se debera a que a miña voz era «exactamente igual» á do seu home, desaparecido dez días antes. Entón decateime de quen era o fulano: o presidente do club de atletismo da localidade, a quen todo o mundo coñecía como Paco de Matalobos, un rapaz máis ou menos da miña idade e tamén con dous fillos que adestraba pola vila case que a diario e ao que eu non relacionara co Francisco Couceiro da documentación. Ao ver o pouco que lle prestaba á muller a conversa, deille o estoxo e mais os meus datos e marchei en canto puiden.

           

Ao día seguinte fun prestar declaración ao cuartel da Garda Civil e logo acompañei dous axentes ao lugar onde atopara a funda. Viña connosco a muller de Francisco (alí souben que se chama Gloria, como a miña), á que apenas me dirixín para evitar a reacción da véspera. Como demos co sitio? Grazas ao meu móbil, que gravara a sesión de adestramento e que indicaba unha parada de quince segundos cando levaba unha hora e vinte e cinco minutos de carreira. Malia a busca minuciosa, ningún outro sinal delataba o paso de Francisco ou de calquera outra persoa pola zona.

Mentres volviamos para a vila no Patrol da Garda Civil eu ía fedellando no teléfono, entretido en revisar os datos da carreira do día anterior. Percorrera unha distancia de 39,32 quilómetros, case un maratón! (e xusto a miña idade, algo certamente simbólico, como axiña advertín). Co aparello na man, lembrei que durante o traxecto recibira unha chamada, aínda que logo esquecera preguntarlle á miña muller se fora ela. Ao abrir o historial comprobei que se realizara desde un móbil que figuraba na listaxe con todos os seus díxitos e non polo nome do propietario, o que significaba que non estaba almacenado na memoria do meu terminal.

De regreso á casa, intrigado pola orixe da chamada, puxen o número (comezaba por 666, algo ao que lle atribuín tamén certo simbolismo) nun buscador. Ao instante saíron ducias de referencias, e todas elas remitían ao club de atletismo da Estrada: era o móbil de Francisco Couceiro, quen figuraba como presidente e único contacto coa entidade. Un calafrío atravesoume coma un alustro o espiñazo de arriba a abaixo. Chamei de volta a aquel número varias veces. En todas elas, unha voz informaba de que o teléfono estaba apagado ou fóra de cobertura. Nunca lle falei a ninguén da chamada que recibira: nin á miña muller, nin á muller de Francisco, nin á Garda Civil.

                                                                                   

Finalmente, o 15 de abril de 2012 participei no I Maratón Atlántico da Coruña. Rematei no posto 278, cun tempo de 3 horas, 21 minutos e 42 segundos, un resultado infinitamente mellor que a miña previsión máis optimista. Sentinme tan a gusto na carreira que mesmo incrementei o ritmo nos quilómetros finais, alí onde os máis xa ían vencidos polo esforzo, ou mesmo se retiraban. Pero a felicidade deixou paso ao estupor cando ao chegar á casa observei que na clasificación oficial colgada en internet aparecía tamén, xusto debaixo do meu nome inventado, e con idéntica marca, o corredor da Estrada Francisco Couceiro Magán.

Na mesma web en que publicaran os resultados puxeran tamén un vídeo da chegada. Fun directo ao punto en que se me ve entrar e, tal como recordaba, alí só estaba eu cruzando a meta, a dez segundos do corredor anterior e case medio minuto antes do seguinte.

Seis anos despois, neste 2018 desde o que escribo, segue sen coñecerse o paradoiro de Francisco Couceiro Magán. A semana pasada foi a sétima edición do maratón e, coma na segunda e en todas as seguintes, o meu tempo superou amplamente as catro horas.

Non hai moito, enredando en internet, atopei unha páxina en que se explica que Diadora é un termo grego que significa “compartir glorias e logros”. Quizais haxa algunha mensaxe oculta encerrada aí tamén. Ou talvez sexa unicamente esta condenada teima miña de atopar simbolismos en todo canto me rodea.